×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

ویژه های خبری

true
    امروز  شنبه - ۲۳ تیر - ۱۴۰۳  
true
true
پیش‌بینی‌ها درباره پرونده‌های مهم سیاست خارجی؛ سال ۱۴۰۲ برجام احیا می‌شود؟

خراسان/ پیش بینی ها و بایسته ها درباره مهم ترین پرونده های سیاست خارجی ایران؛ مهم ترین پرونده های کشور در حوزه سیاسی در سال آینده چیست؟۱۴۰۲؛ سال احیای برجام؟سالی که گذشت شاهد رویدادهای متعدد و متنوع در حوزه دیپلماسی و سیاست خارجی ایران بود و سالی که تا کمتر از ۴۸ ساعت دیگر تحویل می شود نیز می تواند آبستن تحولات جدید و تکمیل پرونده های باز امسال در سال ۱۴۰۲ باشد . پرونده هایی همچون توافق با عربستان و دیگر کشورهای عربی ، موضوع سوریه و نشست چهار جانبه   آژانس بین المللی انرژی اتمی و مذاکرات هسته ای ، تبادل زندانیان ایران و آمریکا ، قرارداد ۲۵ ساله با چین و موارد دیگر می تواند نمونه های مهم در این حوزه باشد و این امیدواری وجود دارد تا در سال ۱۴۰۲ به نتیجه نهایی برسند . در ادامه به صورت اجمالی درباره این پرونده ها، صحبت   و تا حدی آینده احتمالی آن ها را پیش بینی می کنیم .بازگشایی سفارتخانه های ایران و عربستان۱۹ اسفند ماه پس از ۶ روز مذاکره فشرده در پکن بین مقامات ارشد امنیتی ایران و عربستان سرانجام توافقی بین دو کشور با میانجی گری چینی ها حاصل شد که طی آن تهران و ریاض موافقت کردند تا پس از ۷ سال و ۵ ماه سفارتخانه های خود را در تهران و ریاض و کنسولگری ها را در مشهد و جده بازگشایی کنند . در این توافق قید شده این اتفاق ظرف حداکثر دو ماه صورت بگیرد و اگرچه ممکن است زودتر هم این بازگشایی و از سرگیری روابط را شاهد باشیم اما می توان گفت تا ۱۹ اردیبهشت ایران و عربستان سطح روابط خود را به حالت عادی باز می گردانند . این پیش بینی وجود دارد که با عادی شدن روابط دو کشور شاهد ثبات و امنیت بیشتری نسبت به سال های اخیر بین کرانه های شمالی و جنوبی خلیج فارس باشیم و حضور آسان حجاج ایرانی در عربستان و زوار و گردشگرهای سعودی در ایران رونق گیرد . همچنین دو کشور زمینه های مساعدی برای همکاری های اقتصادی و سرمایه گذاری دارند که در آینده نزدیک قابل اجراست . نکته مهم دیگر در این موضوع پرچمداری عربستان در بسیاری از کشورهای عربی است و قطعا عادی شدن روابط تهران و ریاض بر روابط ایران با دیگر کشورهای عربی و اسلامی نیز تاثیر مثبت خواهد گذاشت . این روزها علی شمخانی که مذاکراتش با عربستان در چین موفقیت آمیز بود سفری به امارات داشت و باید در روزهای اول سال در انتظار سفر وی به عراق هم باشیم که می تواند نتایج خوبی در حوزه روابط همسایگی با کشورهای عربی داشته باشد. همچنین زمزمه های برقراری ارتباط میان ایران و مصر که بیش از ۴۰ سال است قطع شده و ایران و بحرین که همزمان با عربستان روابطش را با ایران قطع کرد وجود دارد که در سال ۱۴۰۲ به احتمال زیاد اتفاق خواهد افتاد . در صورت تحقق این احتمالات می توان آن ها را پاتک ایران به تک این سال های رژیم صهیونیستی در خلیج فارس وسیاست نزدیکی به کشورهای عربی دانست . اقدامی که حتما مهم ترین مخالف و سنگ انداز آن اسرائیل خواهد بود چون بیشترین ضرر را از عادی سازی روابط ایران و کشورهای عربی رژیم اسرائیل خواهد دید.حل بحران سوریه با کمک ایران ، ترکیه و روسیه بحران سیاسی و امنیتی و اقتصادی سوریه در سال گذشته با وقوع زلزله مهیب در شمال غرب این کشور به یک بحران انسانی نیز تبدیل شد ضمن این که حضور گروه های تروریستی در سوریه همچنان کشورهای همسایه و منطقه را آزار می دهد و ثبات را از منطقه گرفته است . در این میان کشورهای متضمن امنیت در سوریه که در قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل از آن ها یاد شد شامل ایران ،روسیه و ترکیه در ابتکاری که ریشه در روند آستانه دارد، قرار است گفت وگوها را در چارچوب نشست چهار جانبه ایران، ترکیه، روسیه و سوریه پیگیری کنند . قرار بود نشست معاونان وزیر  خارجه در مسکو در روزهای اخیر انجام شود که به دلایل فنی برگزار نشد اما این امیدواری وجود دارد که در همان هفته های اول سال ۱۴۰۲ شاهد نشست معاونان وزیر  و سپس وزیران خارجه این کشورها و شاید روسای جمهور این چهار دولت باشیم . اتفاقی که این ظرفیت را دارد در صورت جامه عمل پوشیدن و اراده همه اطراف ماجرا خط پایانی بر بحران بیش از ۱۲ ساله سوریه باشد و امنیت از بین رفته در این منطقه را بازگرداند. در این میان رفتار ترکیه به عنوان کشوری که هنوز بخش هایی از سوریه را در اشغال خود دارد و به برخی گروه های مخالف بشار اسد کمک می کند تاثیر زیادی بر نتیجه گفت وگوها برای رسیدن به صلح خواهد داشت . وضعیت شکننده رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در انتخابات بهار ۱۴۰۲ که حتی احتمال کنار رفتن وی را تقویت کرده و خسارت های شدید زلزله ترکیه ، شرایطی را ایجاد کرده که می توان امیدوار بود آنکارا در مسیر آرامش زایی در منطقه گام بردارد .کمتر از ۳ ماه فرصت برای اجرای توافق ایران و آژانسرافائل گروسی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی ۱۲ اسفند و در اوج تنش میان ایران و آژانس به تهران سفر کرد . سرانجام و پس از چندین ساعت گفت وگو و چانه زنی، بر سر بیانیه مشترکی توافق شد که در سه بند تاکید دارد نظارت بر ایران در ادامه بر اساس ان پی تی و نه برجام باشد و همچنین یک کمیته فنی در تهران مدالیته و روش کار بررسی  اطلاعات و دسترسی به سه مکان مشکوک از نظر آژانس را تدوین کند . این توافق باعث شد تا سومین قطعنامه ضد ایرانی در اجلاس مارس شورای حکام آژانس تصویب نشود و همه در انتظار نتیجه همکاری های ایران و آژانس بمانند. حالا تا نشست بعدی شورای حکام آژانس که اواسط خرداد خواهد بود بیش از دو ماه و نیم فرصت هست تا توافق اسفند تهران و وین عملیاتی و یک اختلاف ریشه دار حل و فصل شود . در صورت چنین رویدادی که محتمل هم هست می توان امیدوار بود که یکی از موانع اصلی مذاکرات هسته ای میان ایران و ۱+۴ و آمریکا کنار برود و حتی این احتمال وجود دارد که مذاکرات از سر گرفته شود ؛چراکه این اختلاف ایران و آژانس به نوعی مهم ترین مانع برای رسیدن به توافق در شهریور۱۴۰۱ ذکر می شود . حتی رئیس سازمان انرژی اتمی هم امیدوار است و می گوید دیگر حرفی نمانده که بزنند . در روزهای آینده ابتدای سال ۱۴۰۲ نشست فنی با حضور کمالوندی و آپارو معاون آژانس برگزار خواهد شد و اگر دو طرف به توافق اولیه برای ادامه راه برسند می توان به اجرای توافق ایران و آژانس امیدوار بود هرچند همه می دانند موفقیت در این مسیر ارتباط تنگاتنگی با اراده سیاسی طرف های مقابل دارد و بدون این اراده سیاسی راه فنی به جایی نخواهد رسید  . به هر صورت بهار امسال روزهای حساسی در پرونده هسته ای محسوب می شوند و از اتفاقات این بهار به نتایج مهمی برای تحلیل آینده خواهیم رسید. در کنار موضوع آژانس که برای ایران اهمیت زیادی دارد ، روزهای آینده می تواند حامل خبر مهم دیگری که بی ارتباط با برجام نیست نیز باشد و آن تبادل زندانیان میان ایران و آمریکا و همزمان آزاد سازی پول های بلوکه شده ایران در کره جنوبی است . این رخداد نیز که تاکنون چندین بار  توسط آمریکایی ها به تعویق افتاده اگر اجرا شود می تواند اثر مثبتی در مذاکرات هسته ای و جلو رفتن کار در آن حوزه داشته باشد .نقشه راه ۲۵ ساله ایران و چین روی ریل اجراایام نوروز امسال که بیاید دقیقا دو سال از امضای سند همکاری های راهبردی ۲۵ساله ایران و چین توسط محمدجواد ظریف و وانگ یی وزیرخارجه چین می گذرد در حالی که هنوز غیر از تفاهم نامه و یادداشت همکاری اتفاق عملیاتی و سرمایه گذاری واقعی در خصوص این سند صورت نگرفته است با این حال سفر سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور کشورمان به پکن و انجام مذاکرات متعدد در این خصوص و امضای تفاهم نامه های جدیدی میان اعضای۲ دولت ایران و چین این امیدواری را ایجاد کرده که سند راهبردی ۲۵ ساله در سومین سال امضایش در ۱۴۰۲ شاهد اجرایی شدن این تفاهم ها نیز باشد و چینی ها طبق سند مذکور به سرمایه گذاری و انتقال فناوری به ایران بپردازند . هرچند می دانیم با وجود دو قفل مهم به نام های تحریم و اف ای تی اف این کار سخت و پر هزینه است اما این انتظار از طرف چینی وجود دارد که چندان به تحریم های ظالمانه و یک جانبه آمریکا عمل نکرده و رفتار مطابق با سندی که امضا کرده، داشته باشد به ویژه این که ایران در دولت جدید نگاه به شرق را واقعا عملیاتی کرده و در این شعار خود صداقت دارد . ایران و چین ظرفیت های همکاری متعددی با یکدیگر دارند و می توانند به عنوان دو اقتصاد مکمل در غرب و شرق آسیا منافع یکدیگر را تامین کنند . حضور چینی ها در توافق ایران و عربستان نیز همین موضوع را تایید کرده و نشان از اعتماد بالا میان چین و دو کشور مهم غرب آسیاست . این اعتماد و این روابط دوستانه و راهبردی باید در حوزه اقتصادی نیز خودش را نشان دهد و سفر رئیسی به پکن می تواند باعث شود تا سال ۱۴۰۲ سال شکوفایی روابط ایران و چین در حوزه های مختلف لقب بگیرد.

false
true
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false