در روزگاری که مسئله پسماند و پاکیزگی محیط شهری تنها با اقدامات دستگاه‌های اجرایی حل نمی‌شود، گاهی یک حرکت مردمی می‌تواند آغازگر یک تغییر فرهنگی باشد؛ حرکتی که بدون بودجه، امکانات ویژه و وابستگی سازمانی، تنها با انگیزه دغدغه‌مندی شهروندان ادامه پیدا می‌کند.

حدود یک سال است گروهی مردمی و خودجوش با عنوان «همت» به‌صورت هفتگی در بخش‌هایی از خرم‌آباد و طبیعت اطراف شهر حضور پیدا کرده و اقدام به جمع‌آوری زباله و پاکسازی محیط می‌کنند.

اعضای این گروه در برنامه‌های مختلف، نقاطی از سطح شهر، ورودی و خروجی‌های خرم‌آباد و به‌ویژه محدوده اطراف آرامستان خضر را پاکسازی می‌کنند؛ فعالیتی که به گفته برگزارکنندگان، کاملاً داوطلبانه بوده و بدون وابستگی به دستگاه یا نهاد خاصی انجام می‌شود.

نکته قابل توجه در فعالیت «همت»، استمرار آن است؛ چراکه این گروه طی حدود یک سال، به‌صورت هفتگی برنامه‌های پاکسازی خود را دنبال کرده و در روزهای جمعه نیز با انتشار فراخوان عمومی، از شهروندان علاقه‌مند برای مشارکت دعوت می‌کند.

در کنار اعضای اصلی گروه، تعدادی از شهروندان دغدغه‌مند نیز در این برنامه‌ها حضور پیدا می‌کنند تا در کنار جمع‌آوری زباله، پیام دیگری را به جامعه منتقل کنند؛ اینکه پاکیزگی شهر و طبیعت تنها وظیفه نیروهای خدمات شهری نیست و هر شهروند می‌تواند در حفظ محیط زندگی خود سهمی داشته باشد.

فعالیت‌هایی از این جنس شاید در نگاه نخست تنها به جمع‌آوری چند کیسه زباله محدود شود، اما در صورت استمرار می‌تواند آثار گسترده‌تری در حوزه فرهنگ عمومی داشته باشد؛ از کاهش بی‌تفاوتی نسبت به رهاسازی پسماند در طبیعت گرفته تا تقویت حس تعلق شهروندان نسبت به محیط زندگی.

البته استمرار چنین حرکت‌هایی نیازمند توجه بیشتر به اصل موضوع یعنی فرهنگ‌سازی برای کاهش تولید و رهاسازی زباله است؛ چراکه پاکسازی زمانی اثر ماندگار خواهد داشت که همزمان با آن، رفتار شهروندان نیز در قبال محیط شهری و طبیعت تغییر کند.

گروه «همت» حالا حدود یک سال است که این مسیر را به شکل داوطلبانه ادامه داده است؛ حرکتی که شاید بیش از هر چیز یادآور یک نکته ساده باشد: برای بهتر شدن حال شهر، همیشه نباید منتظر تصمیم و اقدام یک دستگاه رسمی ماند؛ گاهی چند شهروند می‌توانند خودشان آغازگر یک حرکت باشند.

حالا سؤال این است که آیا می‌توان از ظرفیت چنین گروه‌های مردمی برای شکل‌گیری پویش‌های گسترده‌تر پاکیزگی و حفظ طبیعت در خرم‌آباد استفاده کرد؟/ پایگاه خبری زاگرس خُرم